Biologisch akkerbouwer Hero: ‘je moet niet alles zelf kunnen’

Focussen op smaak, rode klaver als onderzaai in granen en ‘vergeten’ rassen zoals spelt en emmertarwe. Bij het biologisch akkerbouwbedrijf Landgoud is innovatie de basis voor een weerbaar, duurzaam en toekomstbestendig bedrijf. Ontdek in dit artikel de visie van eigenaar Hero Havenga de Poel op samenwerken, bodemweerbaarheid en de korte keten.

“Bij ons gaan er dingen fout, maar dan weet je wel dat je voldoende geïnnoveerd hebt en dat je voldoende aan het leren bent”, aldus Hero Havenga de Poel. Je hoort het al, innovatie is een belangrijke pijler op Landgoud, het biologische akkerbouwbedrijf van Hero en zijn familie. Zijn vader Ale, zus, vrouw en kinderen zijn ook betrokken bij het bedrijf, iets dat Hero erg waardevol vindt.

‘Je moet niet alles zelf kunnen’

In Kloosterburen, aan de Groningse waddenkust, teelt de familie uien, mosterd, pootaardappels, consumptieaardappelen, peen, pastinaak, spelt, aalbessen en granen. Daarbij laat Hero een deel van zijn gewassen verwerken en zelf afzetten in de korte keten. En dat doet Hero niet alleen. “Je moet niet alles zelf kunnen, want dan wil je alles ook zelf doen. Je moet een team smeden. Onze buurman kan bijvoorbeeld supergoed ploegen en zaaien, dus die doet dat voor ons.” En als er iets mislukt, dan gaat de familie gewoon over op plan b. Zo blijkt de niet-lekkere wijn van de witte aalbes een heerlijke sherry te zijn en weten ze nu precies welk graanras ze links kunnen laten liggen omdat de smaak niet voldoet.

Rode klaver als onderzaai in graan

Innoveren doet Hero al jarenlang samen én in verschillende projecten. Samen met horeca-ondernemers en chefs in De Groene Keuze, in ‘100 hectare regeneratieve landbouw’ en samen met Louis Bolk in een zoektocht naar de perfecte baktarwe. Teelttechnisch is hij op dit moment vooral bezig om planten weerbaar te maken. Zeker bij uien, wat voor Hero een hoog saldogewas is. Daarbij werkt de akkerbouwer met minimale grondbewerking. “Bij het wiedeggen in het graan, zaaien we rode klaver in als onderzaai. Zodra de graan aan het afrijpen is, komt er weer lucht en licht op de bodem en kiemt de klaver. Twee weken na het combinen staat de klaver al volvelds als groenbemester”, noemt Hero als voorbeeld.

‘Grondsoort heeft invloed op de smaak van graan’

“Het contact met een bakker die vol passie iets maakt van wat ik geleverd heb, daar krijg ik enorm veel energie van.” Hero teelt daarom al jaren granen op bakkwaliteit. “Smaak is een heel belangrijk criteria voor ons in rassenkeuze, maar ook in de teelt”, legt hij uit. “Bij wijn vinden we dat logisch, maar ik ben er echt van overtuigd dat grondsoort ook invloed heeft op de smaak van de graankorrel en dus je product. Alleen is smaak in Nederland geen onderdeel van je verkooppropositie omdat alles in bulk weggaat.” Daarom richt Hero zich met zijn parelspelt (risotto), pasta, mosterd, meel en bloem van tarwe en spelt op smaak. “Onze Oberkulmer Rotkorn spelt heeft een hele noodachtige, vettige smaak”, vertelt Hero enthousiast. Het is ook een bijzonder mooi gewas op het land. “Hij kleurt voor het afrijpen rood af. De spelt is tot wel 1,80 meter hoog, dus bij een controlerondje ben ik mijn vader soms kwijt”, vertelt Hero, die zichtbaar geniet van het samenwerken met zijn vader. De spelt pelt de familie zelf. Uiteindelijk blijft er na het schonen 70% van het gewas over, wat als meel en bloem naar diverse bakkers en restaurants gaat. De kwaliteit was afgelopen jaar uitzonderlijk: 14,5% eiwit in de tarwe en 18% eiwit in het spelt. En dat is soms ook anders, of zoals Hero dat zegt: “als boer moet je dansen met de natuur.”

‘Bij elke stap voeg je tijd en risico, maar ook marge toe’

Ondernemen in de korte keten vraagt om keuzes maken. “Bij elke stap in de verwerking voeg je tijd en risico, maar ook marge toe”, is de ervaring van Hero. “Elk type korte keten, op micro-, meso-, en macroniveau vraagt om een eigen strategie, marketing en kostprijsproductie”, merkt Hero, die daarom bijvoorbeeld bewust zelf geen webshop heeft. Zijn uien teelt hij traditioneel op contract. “Biologisch uienzaad is drie keer zo duur als regulier zaad. Daarnaast heb ik 250 manuur nodig voor het onkruid wieden. Zonder iets van het land te halen zit ik dan al op €10.000 aan kosten. Dat risico is te groot.” Kansen ziet Hero nog volop, onder andere door de boer achter de producten nog veel meer te laten zien en het unieke verhaal van elk product naar voren te brengen. Zijn advies voor jou als collega-boer, of je nu in reguliere markt of in de korte keten onderneemt: “blijf jezelf verwonderen en uitdagen.”