De drie voordelen van bokashi

In tegenstelling tot compost hoef je bokashi alleen aan te leggen en dan heb je er geen werk meer van. Je kunt vaste mest, een slechte graskuil of plantaardige reststromen zoals slootmaaisel inzetten. En dankzij het zuurstofloze fermentatieproces behoud je ook nog eens heel veel nutriënten. De moeite waard dus om je hier eens in te verdiepen. In dit artikel zetten we de voor- én nadelen voor je op een rij.

Bokashi betekent letterlijk organisch gefermenteerd materiaal. En dat is ook precies wat het is. Organische stromen zoals stromest, slootmaaisel, blad, houtsnippers, natuurgras, plantenresten of een niet-geslaagde graskuil zijn het uitgangsmateriaal. Dit meng je met effectieve micro-organismen, klei of gesteentemeel om eventuele toxines te binden en een pH-stabilisator zoals kalk zodat de pH niet te snel daalt. Dit mengsel dek je zuurstofdicht af, net als een graskuil. Na zes tot twaalf weken is de bokashi klaar om gebruikt te worden als mulchlaag of bodemverbeteraar.

Voordeel 1: maar één keer werk

Het voordeel van bokashi is dat je er maar één keer werk van hebt. Bokashi hoeft niet tussendoor omgezet te worden. Je kunt zelf de reststromen met toevoegingen mengen, maar er zijn ook bedrijven en loonwerkers die dit voor je kunnen doen. Je kunt de bokashihoop zuurstofloos afdekken met regulier kuilplastic. Het is belangrijk dat dit echt luchtdicht is. Zorg voor extra gewicht met banden, zand of grindslurven.

Voordeel 2: eigen organische reststromen gebruiken

Je kunt allerlei soorten reststromen gebruiken die op jouw agrarische bedrijf vrijkomen. Denk aan slootmaaisel, tuinafval, blad, bermgras, een mislukte graskuil, gesnipperd hout, snoeiafval, potstalmest, geitenmest, stapelbare stromest, riet, de dikke fractie van gescheiden mest en zelfs een klein aandeel drijfmest. Het belangrijkste hierbij is de verhouding tussen koolstof en stikstof. Een C/N-verhouding van 1:20 is daarbij het uitgangspunt voor een goede fermentatie.

Voordeel 3: minimale verliezen

Bokashi ziet er na acht tot twaalf weken fermenteren op het eerste gezicht nog net zo uit als voor het ‘inkuilen’. In tegenstelling tot compost verbrand je het product niet. De energie blijft in het product. Er komt weinig tot geen CO₂ vrij en je behoudt zoveel mogelijk nutriënten.

Belangrijke aandachtspunten bij bokashi

Laten we eerlijk zijn, er zitten natuurlijk ook uitdagingen aan bokashi. We sommen deze graag voor je op.

Uitdaging 1: nog geen speciale wetgeving voor bokashi

Let op: bokashi valt niet onder de mestwetgeving, maar wordt nog gezien als afval. Dit maakt het wetgevingstechnisch dus niet altijd mogelijk om kant-en-klare bokashi aan te voeren of zelf in te zetten als bodemverbeteraar. Bokashi maken voor de professionele agrarische sector komt daarom nu vooral voor in pilots.

Uitdaging 2: juiste randvoorwaarden nodig voor een geslaagde fermentatie

Goede bokashi staat of valt met een geslaagd fermentatieproces. Fijn uitgangsmateriaal, maximaal 50 tot 60% droge stof, de eerder genoemde C/N-verhouding, het toevoegen van de effectieve micro-organismen, zeeschelpenkalk en kleimineralen en het volledig luchtdichte inkuilproces vragen om vakmanschap. Daarnaast is het belangrijk dat het vocht uit de bokashibult kan lopen, zodat het niet gaat rotten.