Dit levert een drijfmestanalyse je op

“De waarde van mest berekenen we in de praktijk vaak per kuub. Maar dat is eigenlijk een hele kromme manier van rekenen. Want mest is zoveel meer dan de kuubs”, merkt ruwvoerspecialist Kristian de Boer. “Je hebt als boer te maken met wetgeving die in veel gevallen de bemestingsruimte krapper maakt, maar juist daarom daag ik je graag uit om eens te kijken hoe de kwaliteit van jouw rundveedrijfmest is.” Hij vertelt je er samen met onderzoeker Geronda Klop graag meer over in dit artikel.

“Als je weet wat er in de mest zit, kun je pas goed bepalen hoeveel mest je gaat inzetten. Op welk gewas en op welk moment. Hoe meer je van je eigen mest kunt gebruiken op je eigen grond, hoe meer je ook je eigen mineralenkringloop in stand kunt houden. En wie weet bespaar je daar zelfs nog mee op afvoerkosten”, vertelt Kristian de Boer enthousiast.

Coöperatieproject over sturen op mest

“Je kunt mest zien als kostenpost. Elke kuub die je moet afvoeren kost geld. Maar je kunt mest ook van de andere kant bekijken: de bron van voedingsstoffen voor bodem en gewas. En met een goede mestkwaliteit, kan de plant de voedingsstoffen beter benutten en kun je dus ook een goede voederwaardeopbrengst per hectare realiseren.” Aan het woord is Geronda Klop, onderzoeker bij R&D Agrifirm. Op verzoek van de coöperatieleden van Agrifirm is het project Sturen op mest gestart. Sturen op de kwaliteit van drijfmest en dit vertalen naar meerwaarde staat centraal in dit project. Ruim 70 drijfmestmonsters zijn geanalyseerd, vragenlijsten zijn ingevuld en zo hebben inmiddels ruim 150 boeren een bijdrage geleverd aan dit project.

Veel spreiding in stikstof

Inmiddels zijn er ruim zeventig drijfmestmonsters genomen bij melkveehouders. “Dankzij de uitgebreide mestanalyse hebben we nu de drogestof, anorganische stof, stikstof, fosfaat, kali, organische stof en pH in beeld”, legt Geronda uit. Er zit best wat spreiding in de resultaten. “Als je het bemestingsplan uitrekent op vier kilo stikstof en er blijkt maar twee kilo in te zitten, dan klopt er niet veel meer van je bemesting. Daar kom je pas achter als je aan het einde van het seizoen de kuilanalyse binnenkrijgt en ziet dat er te weinig eiwit in zit. Om de juiste verdeling van je mest over het seizoen te maken en je koeien een efficiënt en benutbaar rantsoen voor te schotelen, is het weten van de mestkwaliteit zo belangrijk”, vat Kristian samen.

Laag ureum = minder minerale stikstof in de mest

“Stikstof uit drijfmest 100% benutten is een utopie”, weet Kristian, die graag uitlegt hoe dat zit. “Minerale stikstof is de snel beschikbare stikstof. Op bouwland berekenen we dat 95% van de minerale stikstof uit drijfmest beschikbaar komt in de teelt van snijmais. Op grasland komt de mest beschikbaar over meerdere snedes.” Dit is dus een belangrijke bouwsteen van de drijfmest. “Maar we zien ook dat bij een lager ureumgehalte in de melk, wat eigenlijk een resultante is van de eiwitbenutting in de koe, het aandeel minerale stikstof in drijfmest lager is. En als je naar bemesting kijkt is dat eigenlijk een nadeel”, benoemt Kristian als spanningsveld bij drijfmestkwaliteit. “Als je minerale stikstof van 2 naar 1,5% zakt, heeft dat dus echt impact op de effectieve bemesting”, aldus de ruwvoerspecialist, die je daar graag bewust van wil maken.

Organische stikstof komt trager vrij

Organische stikstof komt veel trager vrij. Het bodemleven moet dit eerst afbreken en legt daarvan ook nog een deel vast in de bodem. “Op bouwland rekenen we daarom met 20% organische stikstof die dit jaar vrijkomt”, aldus Kristian, die daarmee aangeeft dat de ene stikstof de andere niet is. Lees hier de nieuwste onderzoeken over mest en emissies.

Tips voor efficiënt bemesten

De tips van Kristian om efficiënter met je drijfmest om te gaan:
1. Neem een mestmonster, zodat je de gehaltes van jouw drijfmest kent.
2. Zorg voor voldoende opslagruimte, zodat je kunt bemesten wanneer het past in het groeiseizoen en niet omdat de put vol zit.
3. Zorg dat je put goed gemixt is voor het uitrijden, zodat je homogene mest hebt.

Meer over schuimvorming, mesttoevoegmiddelen en de werking van mest hoor je in podcast #57 met Geronda en Kristian.