‘Injecteren is als een appel in een darm duwen’

“Ik wil de wereld een stukje beter achterlaten dan ik hem aantref.” Dat is een drijfveer van melkveehouder Stan Bosman om kritisch te kijken naar emissies. “De gemiddelde stikstofbenutting in Nederland zit op 30%, zo laat de KringloopWijzer zien. Dus dat betekent dat er heel veel verloren gaat. Dat zie ik echt als een kans, zeker in denitrificatie, wanneer stikstof gasvormig wordt”, vertelt Stan bevlogen. De oplossing zoekt hij onder andere door te kijken naar de natuurlijke processen rond mest.

“In Nederland zijn we een hele gekke kringloop aan het inrichten. Mest van goede kwaliteit transporteren we ver over onze grenzen om vervolgens kunstmest op ons land te brengen. Echt is er geen ander land zo gek om dit te doen”, stel Stan Bosman scherp. In De Krim houdt de ondernemer 120 melkkoeien. Toch ziet hij vooral kansen als het gaat om mest. Een goede mestkwaliteit begint voor Stan bij het rantsoen. Naast veel weidegang zorgt hij daarom voor een laag eiwitgehalte in het rantsoen. “Teveel eiwit is een belasting voor de koe. Niet alleen in de melk, maar ook in de urine zie je dan meer ureum. Als die urine in de put komt, heb je ook meer ammoniakemissie. En daarnaast is aangetoond dat het bodemleven minder effectief om kan gaan met mest met een hoog ureumgehalte.” Om de rundveemest optimaal te benutten scheidt Bosman de mest en urine al in de basis. De urine vangt hij op in de mestput, de mestrobot neemt de dikke fractie mee. Door de mestscheider en het laten uitlekken op een soort zandbak met draines krijgt de ondernemer twee soorten mest.

‘Injecteren is als een appel in de darm duwen’

“Je kunt de bodem zien als de spijsvertering van de mens. Wat bovenop ligt is de mond, daar wordt gekauwd. Larven en kevers verkleinen de organische stof. Vervolgens gaat het voedsel naar de maag, de zuurdere bovenste laag van de grond. Daaronder vind je de darmen, waar hele andere bacteriën actief zijn om het voedsel te verwerken. Wat we met injecteren doen is een appel in de darm stoppen en verwachten dat die volledig verteert”, stelt Bosman scherp. Daarbij kijkt hij graag naar de natuurlijke processen. “In de herfst en winter zie je paddenstoelen, in het voorjaar niet. Er is dus een bepaalde natuurlijke volgorde van vertering. Ik verwacht dat het bodemleven meer gestimuleerd wordt op het moment dat je hem geeft, wanneer de natuur het zelf ook zou doen. De organische stofvertering is een najaars- en winterproces, zoals je normaal ziet bij het blad afvallen en verteren. Het liefst wil ik daarom na de laatste snee de organische stof op het land brengen, zodat deze onder schimmelrijke omstandigheden door het bodemleven wordt omgezet.” In het voorjaar gebruikt Stan dan het liefst urine, de snellere stikstof. “Dan komt de grasgroei op gang en is de urine direct opneembaar voor de groeispurt”, filosofeert Bosman. De enige kanttekening? “Op dit moment zit de regelgeving deze uitvoering nog in de weg.” Vanwege de bemestingsdata, maar ook omdat urine op papier nog geen eigen mestcode heeft. Maar ondanks deze uitdagingen bouwt Stan vol energie verder aan deze manier van natuurlijk bemesten. 

In deze podcastaflevering vertelt je Stan meer over zijn manier van beweiden én bemesten.

Tip: lees hier hoe Stan dankzij zijn weidesysteem een uur langere ligtijd bij zijn melkkoeien haalt.