‘Je grond geeft je als boer een geweldige propositie’

“De bodem is de enige plek om kringlopen te kunnen sluiten. Dat betekent dat je als boer een geweldige propositie hebt”, vertelt de bevlogen Pieter van der Valk van Agricycling. In recycling ziet hij niet alleen een verdienmodel voor de boer, maar ook het antwoord op grote maatschappelijke vraagstukken rond voedsel, water en klimaat.  

“Kringlopen sluiten, dat is de opdracht voor de hele samenleving.” Dat is de overtuiging van Pieter van der Valk. Naast zijn melkveebedrijf met 120 koeien en 70 hectare grond in het Friese Ferwoude is hij enthousiast medeoprichter van Agricycling. Begonnen met vier boeren in het dorpshuis, met een kratje bier in het midden. Inmiddels een landelijke coöperatie van honderden boeren die van reststromen compost maakt. “De bodem is de enige plek om kringlopen te kunnen sluiten. Dat betekent dat je als boer een geweldige propositie hebt”, vertelt de bevlogen Van der Valk. “De bodem recyclet van nature. Het bodemleven breekt iets af en geeft de mineralen door aan de wortel van de plant. Onder begeleiding van zonlicht, CO₂ en water groeit er gewoon een nieuwe grondstof. Dat kan helemaal nergens in ons hele systeem. Sterker nog, we zijn er zelfs van afhankelijk”, legt Pieter verder uit.

Compost met een boslucht

Compost die ruikt naar bosgrond. Dat is wat Agricycling voor elkaar krijgt door haar zorgvuldig uitgekiende werkwijze. “Groen gras uit de omgeving, zoals van bermen, parken en natuurgebieden gaat naar het erf van de boer. Daar komt bedrijfseigen grond bij, naast koolstof zoals riet of hout om de stikstofrijke biomassa in de juiste C/N-verhouding te krijgen”, legt Pieter uit. Ook voerresten kunnen er bij in. De massa wordt afgedekt met een doek en regelmatig omgezet. “We hanteren daarbij de hoogste CMC-standaard voor een gecontroleerde manier van composteren. We sturen op vocht- en zuurstofgehalte om de meeste nutriënten in dat product te houden.” En dat merk je direct als je naast zo’n compostril staat; je ruikt niets. De compost zelf heeft een geur die doet denken aan het bos. Als het volledige composteringsproces is afgerond volgt een onderzoek en certificering. Daarna kan de boer de compost uitrijden. “Door te sturen in het proces kunnen we met deze werkwijze echt een bodemrantsoen op maat maken”, geeft Pieter aan, die dat als grote kans voor de toekomst ziet. “Ik weet zeker dat wij binnen doelsturing met deze manier van werken elk resultaat kunnen halen die we maar moeten halen.”

‘Compost aanvoeren moet geld opleveren’

“De boer is het centrum van circulariteit. De boer is ook de enige die van compost iets kan maken, dat echt kan recyclen. Dat je als boer moet betalen voor compost is dan ook een krankzinnige situatie”, stelt Van der Valk scherp. Hij vindt dat compost aanvoeren geld op moet leveren, omdat je daar de hele maatschappij een dienst mee bewijst. Recyclen is het antwoord op grote maatschappelijke thema’s zoals voedselschaarste, klimaatdoelstellingen, grondstofbeschikbaarheid en economie. “En vergis je niet, op dit moment kunnen we maar 25% van de groene reststromen gebruiken. De andere 75% is niet veilig, vanwege afval bijvoorbeeld”, noemt Pieter als schokkend feit. Het laat ook zien dat er maatschappelijk gezien nog een opgave ligt. Maar daar laat Pieter zich zeker niet door tegenhouden. “Doe mee, meld je aan als boer”, roept hij je tot slot graag nog op.