Reinier poot zijn aardappelen in grasklaver

Eigen geteelde grasklaver gebruiken als bemesting voor je gewassen. Daar experimenteert akkerbouwer Reinier van der Veen mee. De resultaten variëren per seizoen van “financieel kan het niet uit”, naar “heel verrassend”.

“Ik kom uit de NPK-generatie. Je krijgt een receptje, dit erop, dat erop en klaar je kunt telen”, aldus Reinier van der Veen. “Ik kreeg er een beetje een afkeer van en wilde graag wat meer leren over bijvoorbeeld de bodembiologie.” Zo belande de akkerbouwer in het project Groene Mest Groningen en hij ging hij aan de slag met maaimeststoffen. In het Groningse Wedde heeft Reinier van der Veen een akkerbouwbedrijf van 125 hectare, met zetmeelaardappelen, suikerbieten en vezelhennep. Sinds twee jaar teelt hij zijn aardappelen 1 op 3. “Ik dacht altijd met 1 op 3 kun je niets verdienen. Maar aan de opbrengsten kon ik zien dat 1 op 2 echt te intensief was. Dat is niet toekomstbestendig. Met 1 op 2 telen gaat het gewoon makkelijker. Qua bewerkingen en opbrengsten”, aldus Van der Veen, die geen graan teelt maar zijn vezelhennep inzet als rustgewas.  

Bodem continu groen houden  

De bodem zoveel mogelijk bedekt houden, dat is niet alleen een pijler van regeneratieve landbouw, maar ook het streven van Reinier. In het voorjaar van 2022 is hij onder begeleiding van teeltadviseur Christiaan Bootsma binnen Groene Mest Groningen gestart met het telen van grasklaver als maaimeststof. Na twee keer beregenen kwam er eindelijk wat grasklaver op, wat Reinier twee keer kan oogsten. Dat was gelijk les één, grasklaver zaaien gaat beter in het najaar, al was het droge voorjaar wel heel extreem. “Zonder bemesting stond de klaver er wel heel mooi op”, vertelt Reinier die de grasklaver gesneden en in vierkante balen met folie heeft geoogst. Dit ingekuilde product is bemonsterd. De koolstof/ stikstof verhouding bepaalt of een baal geschikt is om te gebruiken, want de bedoeling is dat deze stikstof levert en geen stikstof kost om te verteren. In het voorjaar heeft Reinier heeft de loonwerker de opengemaakte balen met de meststrooier over het land gestrooid. 18 ton, een laag van ruim tien centimeter grasklaver. “Toen ik dacht wel wat moet ik daar nou mee, daar komt toch geen aardappel doorheen”, geeft Reinier ruiterlijk toe. Na een paar keer doorwerken en frezen viel dat mee. Vervolgens kwam de aardappelpootmachine erdoor, zodat de grasklaver goed mengt met de grond en begint te verteren. Voeding voor de aardappelen én de grond is bedekt als voedsel voor het bodemleven en houdt onkruiden tegen. Tenminste, dat is de theorie.  

‘Onvoorstelbaar!’ 

Het perceel pootaardappelen met grasklaver heeft Reinier niet extra bemest. Het naastgelegen perceel wel met rundveedrijfmest. “Eerst zag ik geen verschil toen de aardappels opkwamen. Maar toen bleef het droog en begon de rundveedrijfmest wel te werken. Toen kwam het loof er mooi op in het drijfmestperceel en stond de aardappel 50 centimeter hoog. Het grasklaverperceel bleef achter, het loof stond maar 30 centimeter hoog. De grond blijft dan open, en dan krijg je ook onkruid, daar heb ik een hekel aan.” Zelfs een nuchtere Groninger wordt daar een beetje zenuwachtig van. Bij het oogsten van de proefveldjes, de metingen en bepalingen van het onderwatergewicht bleek er geen verschil te zitten tussen het drijfmestperceel en het grasklaverperceel. “En dat gewoon met alleen 18 ton grasklaver, onvoorstelbaar!”, aldus Van der Veen.  

Bermgras als maaimeststof 

Dit jaar heeft Reinier opnieuw grasklaver ingezet als bemesting. “Mijn plan was om dit er eerder op te brengen zodat het alvast begint te verteren, maar door het natte voorjaar was het toch maar veertien dagen voor het poten.” Gelukkig heeft Reinier er bordjes bijstaan, zodat hij kan zien wat bemest is met grasklaver en wat met rundveedrijfmest, want in het gewas is er geen verschil meer te zien. “Ik vind het wel spannend wat er precies gebeurt. Ik vind het bijzonder dat aardappels zo kunnen groeien. Financieel kan het nog niet uit. Ik heb twee hectare uit productie gehaald om zelf grasklaver te telen. En als ik rundveedrijfmest aanvoer krijg ik een geldbedrag mee, dat mis ik nu.” Reinier ziet daarom vooral heil in het gebruik van bijvoorbeeld bermgras als maaimeststof. En dat is ook de tip die Reinier mee wil geven aan jou als collega-boer. “Probeer gewoon eens wat, bijvoorbeeld wat minder stikstof strooien en kijk wat er gebeurt.”