Succesvolle voorbeelden van doelsturing

“Sturen op KPI’s? Dat doen we al 100 jaar! Alleen nog niet op de ecologische vraagstukken.” Aan het woord is Ruud Tijssens, directeur Public Affairs en coöperatieve zaken bij Agrifirm. Hij ziet doelsturing als dé oplossing voor maatschappelijke en ecologische vraagstukken. “Daag de boer uit en je zult zien dat er stappen gezet worden”, is zijn ervaring. Iets dat hij in Den Haag regelmatig over probeert te brengen. Graag deelt hij een aantal voorbeelden van succesvolle doelsturing mét concrete tips voor jou als agrarische ondernemer. En vooruit, ook als beleidsmakers of politici ben je van harte welkom om mee te lezen!

“De antibioticareductie is een geweldig mooi voorbeeld van doelsturing. De Kritische Prestatie Indicator, KPI, dierdagdosering is opgesteld samen met een benchmark, een manier om de KPI’s met elkaar te vergelijken. Het antibioticagebruik vloog omlaag met 70%, zonder dat daar echt overheidsingrijpen op zat.” Je hoort het al, Ruud Tijssens ziet veel mogelijkheden voor doelsturing.

Milieubelasting geanonimiseerd op een rij

“We hebben als Agrifirm recent de milieubelasting van onze vijftig grootste bollentelers geanonimiseerd gepresenteerd aan onze bollentelers. Toen kwamen de vragen los. Waar sta ik? Hoe komt dat? Wat doen anderen anders? Kijk, dan heb je een innovatiemotor aangezet”, geeft Ruud enthousiast als voorbeeld.

‘Boer en politici, ga bij elkaar op de koffie’

“De boer bepaalt hoe.” Dat is voor Ruud Tijssens de essentie van doelsturing. “Het overheidsbeleid is heel sterk op maatregelenniveau. Dat is goed doordacht, maar de werkelijkheid is zoveel complexer dan een maatregel. Op een gegeven moment zijn de maatregelen op individuele bedrijven niet meer effectief”, ziet Tijssens. Hij pleit er dan ook voor om elkaar als boeren én politici op te zoeken. “Uiteindelijk willen we allemaal hetzelfde: gezond voedsel. Probeer door het wederzijdse onbegrip heen te breken. Dus boeren en politici, ga met elkaar in gesprek en leer elkaar beter begrijpen.”

Marktbetaalde KPI’s

CO₂-emissie per liter melk is een KPI die Ruud als internationale beweging ziet. “Daar doen we bijvoorbeeld ook al proeven op in baktarwe bij onze telers om ook al via voer de CO₂-emissie van melk te verlagen”, legt hij uit. “Dat vraagstuk komt uit de markt en de markt betaalt ook, dat is het goede nieuws. Voor andere KPI’s zoals ammoniakemissie geldt dat niet en gaat dat ook niet gebeuren. Dan is er gewoon overheidsingrijpen nodig”, aldus Ruud.

‘Blijf voedselzekerheid meenemen’

Daarbij pleit Tijssens altijd voor de combinatie tussen ecologie en economie. “Ook voor ecologische vraagstukken moet je het hele plaatje bekijken, de economie, maar ook het effect op bijvoorbeeld de kwaliteit van het eindproduct. En vergis je niet: voedselzekerheid is echt een belangrijk thema voor Nederland”, drukt hij beleidsmakers en politici regelmatig op het hart.